Mazars logo Mazars logo Mazars logo Blog Ekspertów Mazars

Nowa matryca stawek VAT już obowiązuje

Z dniem 1 lipca 2020 r. w życie weszła długo zapowiadana nowa matryca stawek VAT (z wyjątkiem przepisów w zakresie stawek VAT dla wydawnictw książkowych i prasowych, które zaczęły obowiązywać z dniem 1 listopada 2019 r.). Dla wielu przedsiębiorców oznacza to konieczność dokonania zmian w systemach księgowych, przeprogramowania kas fiskalnych, a także uaktualnienia stosowanych cenników.

Potrzebne zmiany

W ramach nowej matrycy stawek VAT, dotychczas stosowana Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług (PKWiU 2008) została zastąpiona Nomenklaturą Scaloną (CN), Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych (PKOB) dla towarów oraz PKWiU 2015 w zakresie usług.

Celem zmian jest uproszczenie systemu stawek VAT oraz ujednolicenie opodatkowania określonych grup produktów. Zwłaszcza, że dotychczasowy system był wielokrotnie krytykowany za jego złożoność i niezrozumiałość.

Rozwiązania, które wprowadza nowa matryca mają wpłynąć na większą przejrzystość stosowania stawek VAT, przede wszystkim poprzez objęcie jedną stawką całych grup towarów. Wpłynie to na zmniejszenie wielu pozycji w nowych załącznikach do ustawy VAT, tj. załącznika nr 3 (określa on towary i usługi opodatkowane stawką 8%) i załącznika nr 10 (określa on towary i usługi opodatkowane stawką 5%).

Sporo stawek VAT zostało obniżonych – głównie na produkty żywnościowe (np. owoce, pieczywo i wyroby ciastkarskie), artykuły higieniczne, produkty dla dzieci i niemowląt (np. smoczki, pieluszki, żywność).

Jednakże, w przypadku niektórych kategorii towarów, stawka VAT  wzrosła. Dotyczy to głównie owoców morza, niektórych kategorii przypraw (np. gałki muszkatołowej, kminu, kurkumy, szafranu), jak również lodu w kostkach dla celów spożywczych.

Wiążąca Informacja Stawkowa

Nowelizacja ustawy o VAT wprowadziła również możliwość występowania o wydanie Wiążącej Informacji Stawkowej (więcej o WIS pisaliśmy tutaj).

WIS jest decyzją wydawaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, która zawiera:

  • klasyfikację towaru lub usługi (odpowiednio według Nomenklatury Scalonej/Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych lub PKWiU 2015), jak również
  • wskazanie właściwej stawki VAT dla towarów bądź usług objętych wnioskiem.

Wnioski o wydanie WIS można było już składać od 1 listopada 2019 roku. Początkowo Wiążące Informacje Stawkowe miały zacząć obowiązywać od 1 kwietnia 2020 r., natomiast ze względu na przesunięcie terminu wejścia w życie nowej matrycy stawek VAT, termin obowiązywania Wiążących Informacji Stawkowych został również przesunięty i ostatecznie uzyskały one „prawomocność” z dniem 1 lipca 2020 roku.

WIS zasadniczo wiąże wszystkie ograny podatkowe wobec podmiotu, który ją otrzymał. Oznacza to, że w przypadku kontroli, organ podatkowy nie może nałożyć sankcji na podatnika, który zastosował stawkę VAT wskazaną w WIS (w tym dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie ustawy o VAT, odsetek za zwłokę ani kar na podstawie KKS).

Co istotne, w związku ze zmianą przepisów w zakresie VAT, otrzymane dotychczas klasyfikacje statystyczne przestaną być już aktualne. Ponadto, również interpretacje indywidualne w zakresie dotyczącym określenia właściwej stawki VAT dla towaru lub usługi mogą przestać obowiązywać i stracić moc ochronną. W takim przypadku warto się zastanowić, czy dla celów bezpieczeństwa podatkowego nie wystąpić o WIS.

Nowe obowiązki dla podatników

Teoretycznie nowa matryca stawek VAT ma uprościć rozliczenia w zakresie VAT. Jednakże w praktyce może przysporzyć przedsiębiorcom sporo pracy.

W związku ze zmianą stawek VAT konieczne może okazać się przeprogramowanie systemów finansowo-księgowych i kas fiskalnych. Trzeba będzie też odpowiednio uaktualnić stosowane cenniki i zmienić umowy z kontrahentami, jeśli zawierają nieaktualne już stawki VAT.

Czas pokaże czy nowe rozwiązania pomogą przedsiębiorcom odnaleźć się w „gąszczu” stawek VAT i ułatwią klasyfikowanie towarów, i usług dla celów VAT.

Więcej: www.mazars.pl

Malwina Myers

Manager, Doradca Podatkowy w Dziale Doradztwa Podatkowego

Licencjonowany doradca podatkowy. Od ponad 8 lat doradza klientom polskim oraz międzynarodowym korporacjom. Specjalizuje się w podatku od towarów i usług. Brała udział w licznych przeglądach podatkowych oraz projektach due diligence dla największych firm na rynku polskim. Autorka wielu publikacji prasowych z zakresu prawa podatkowego. W wolnym czasie lubi podróżować i oglądać seriale.

Aleksandra Grabarczyk

Konsultant w dziale doradztwa podatkowego

Autor artykułu.