Działalność badawczo-rozwojowa w sektorze IT

Pomimo że przepisy o uldze na działalność badawczo-rozwojową weszły w życie już kilka lat temu i praktycznie co roku podlegają ustawowym zmianom, to budzą one nadal wiele wątpliwości podatników, przede wszystkim ze względu na fakt, że ustawodawca posługuje się w nich wieloma pojęciami nieostrymi, co powoduje, że działalność badawczo-rozwojowa może być rozumiana bardzo szeroko i dotyczyć praktycznie większości branż.

Ulga B+R – informacje ogólne

W art. 4a pkt 26 ustawy CIT ustawodawca definiuje działalność B+R jako działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Pojęcia „badania naukowe” oraz „prace rozwojowe” zawarte w słowniczku ustawowym odwołują się z kolei do regulacji zawartych w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Ulga B+R polega na możliwości odliczenia od podstawy opodatkowania określonej kategorii kosztów kwalifikowanych, których rodzaj wyznaczany jest każdorazowo przez specyfikę działalności wykonywanej przez podatnika. Aby mógł on skorzystać z ulgi B+R i wykazać w załączniku do zeznania rocznego wyliczoną kwotę kosztów kwalifikowanych, istotnym jest prowadzenie przez niego szczegółowej ewidencji kosztów kwalifikowanych i ujęcie ich w księgach rachunkowych.

Pomimo iż mechanizm działania ulgi B+R nie jest ograniczony do konkretnej kategorii podmiotów i działalności, to jednak szczególnym obszarem zainteresowania podatników i organów podatkowych pozostaje branża IT. Jest to przede wszystkim związane z nieustannym postępem technologicznym i pojawianiem się zaawansowanych narzędzi informatycznych, które wpływają na jej dynamiczny rozwój oraz ciągłe zapotrzebowanie na usługi świadczone przez wysoko wykwalifikowanych specjalistów w tej dziedzinie.

Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie najistotniejszych interpretacji podatkowych, w których organy wypowiadają się, jak należy rozumieć działalność B+R w branży IT oraz ewentualne prawo do ulgi z tego tytułu.

Wybrane interpretacje podatkowe w zakresie ulgi B+R w sektorze IT

W interpretacji z dnia 25.06.2019 r. wydanej przez Dyrektora KIS (sygn. 0114-KDIP2-1.4010.158.2019.2.MR), podatnik wskazał, że prowadzi działalność związaną z opracowywaniem projektów w zakresie technologii informatycznych oraz realizuje prace związane z tworzeniem innowacyjnych rozwiązań w formie oprogramowania, aplikacji, narzędzi testowych oraz dokumentacji technicznych poprzez tworzenie nowych rozwiązań lub ulepszanie dotychczasowych. W związku z tą działalnością, Spółka ponosi koszty związane z pracami, dostępem do oprogramowania, koszty wynagrodzeń pracowników IT, koszty składek ZUS oraz odprowadza zaliczki PIT. Prowadzi także szczegółową ewidencję czasu pracy indywidualnie dla każdego pracownika świadczącego w/w usługi, uwzględniając przy tym wszelkie nieobecności, np. urlopy czy też zwolnienia chorobowe. Na jej podstawie Spółka może ustalić rzeczywisty czas pracy pracownika IT poświęcony na realizację zadań w stosunku do ogólnego czasu pracy tego pracownika w danym miesiącu, w którym wykonywał on inne czynności, np. administracyjne.

W związku z powyższym stanem faktycznym, Spółka zadała pytanie, czy prowadzona przez nią działalność z zakresu projektów informatycznych i oprogramowania stanowi działalność B+R w rozumieniu art. 4a pkt 26 ustawy CIT i uprawnia ją do odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków kwalifikowanych ponoszonych w związku z tą działalnością.

Zdaniem Wnioskodawcy, z czym zgodził się również Dyrektor KIS, działalność podatnika spełnia kryteria pozwalające uznać ją za działalność B+R. Po pierwsze, ma ona charakter twórczy i innowacyjny, ponieważ nastawiona jest na opracowanie i wdrożenie nowych rozwiązań w zakresie szeroko pojętego IT. Istotnym elementem jest również proaktywna postawa Spółki w zakresie przeprowadzanych projektów, gdyż dostosowuje ona rozwiązania do bieżących potrzeb (potencjalnych) klientów oraz oczekiwań i trendów panujących na rynku. Ponadto, jej pracownicy przy wykonywaniu prac łączą specjalistyczną wiedzę ze swoimi unikatowymi umiejętnościami w wymiarze wielopłaszczyznowym, m.in. w obszarze programowania, automatyzacji, jak i grafiki komputerowej czy też analizy danych. Działalność ta nie nosi z pewnością znamion działalności rutynowej, podejmowanej automatycznie, gdyż wymaga każdorazowo podjęcia wysiłku intelektualnego, a wykonywane czynności nie stanowią powielenia prostych i znanych już na rynku rozwiązań. Co więcej, jest ona prowadzona przez Wnioskodawcę w sposób ciągły i systematyczny; uporządkowany i zaplanowany. Podobne stanowisko zajął Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 16.08.2016 r. (sygn. IPPB5/4510-641/16-3/MR), który wskazał, iż prace IT w ramach B+R powinny być wykonywane w sposób systematyczny, przez co należy rozumieć nie tylko bieżące wykonywanie prac rozpoczętych w przeszłości, ale także prowadzenie działalności przy założeniu, iż podatnik zamierza w przyszłości kontynuować tego rodzaju prace.

Organy podatkowe stoją na stanowisku, że aby prace zostały zaliczone do prac wykonywanych w ramach działalności B+R, nie powinny stanowić czynności powtarzalnych, odtwórczych (por. interpretacja Dyrektora KIS z dnia 11.02.2018 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4010.608.2018.2.BM; interpretacja Dyrektora KIS z dnia 7.02.2018 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.445. 2017.1.BG). Wyjątek stanowi sytuacja, gdy wykonywane są w ramach rutynowego usuwania błędów, chyba że są świadczone w ramach zakończenia eksperymentalnego procesu rozwojowego (por. interpretacja Dyrektora KIS z dnia 30.01.2018 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4010.398.2017.1.JC). Organizacja OECD w wydanym w 2015 r. Podręczniku Frascati „Zalecenia dotyczące pozyskiwania i prezentowania danych z zakresu działalności badawczej i rozwojowej, Pomiar działalności naukowo – technicznej i innowacyjnej” wskazała, których rodzajów prac nie powinno się zaliczać do prac wykonywanych w ramach działalności B+R. Należą do nich m.in.: tworzenie aplikacji biznesowych i systemów informatycznych na podstawie znanych metod i istniejących narzędzi informatycznych; tworzenie stron internetowych i oprogramowania z użyciem istniejących narzędzi; użycie standardowych metod kodowania czy drobne usprawnienia systemów informatycznych. Powyższe wskazówki wydane przez OECD są potwierdzeniem tego, że ulga B+R nie ma zastosowania do prac nie mających charakteru innowacyjnego, będących powieleniem już wykonanych i znanych rozwiązań w zakresie IT, czy też czynności incydentalnych. Organy podatkowe stoją na stanowisku, że prace świadczone w ramach działalność B+R powinny wyróżniać się ponadto wysokim stopniem złożoności i skomplikowania (por. interpretacja Dyrektora KIS z dnia 14.12.2018 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4010.423.2018.1.JS).

W kontekście prawa podatnika do skorzystania z ulgi B+R istotną kwestią jest także to, że prowadzone prace nie muszą zakończyć się oczekiwanym pozytywnym rezultatem. Tego typu działalność jest bowiem obarczona wysokim ryzykiem niepowodzenia, wystąpienia błędów technologicznych, czy nawet – czasowymi przestojami w wykonywaniu prac, których efekt końcowy jest następstwem wielu czynników i elementów wypadkowych, leżących zarówno po stronie wykonujących je pracowników, jak i całkowicie od tych pracowników niezależnych.

Reasumując, prace z obszaru IT, wyróżniające się wysokim stopniem innowacyjności, twórczym charakterem i unikatowością, prowadzone w sposób ciągły i uporządkowany, które nie są jednocześnie pracami rutynowymi oraz które zostały w sposób właściwy ewidencjonowane, mogą zostać (potencjalnie) zaliczone do prac wykonywanych w ramach B+R.

Aby podatnik mógł skorzystać z przedmiotowej ulgi, koniecznym jest jednak każdorazowe dokładne przeanalizowanie zakresu prac wykonywanych w ramach prowadzonej przez niego działalności oraz ocenę, czy zawierają one niezbędne elementy, na które zwracają uwagę organy podatkowe w wydawanych interpretacjach.

 

Autor: Aleksandra Grabarczyk, Dział Doradztwa Podatkowego Mazars

			

Polecane wpisy na blogu

Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić satysfakcję użytkowników. Dowiedz się więcej na temat plików cookies. Proszę pamiętać, że po wyłączeniu plików cookies niektóre elementy tej strony internetowej mogą stać się niedostępne dla Państwa. W przeciwnym razie kontynuacja z korzystania ze strony oznacza, że zgadzają się Państwo na wykorzystanie plików cookies.

OK